KONKWISTA (CONQUISTA)

Pełzającej ekspansji państw chrześcijańskich przeciwstawił się Ibn Abi Aamir, znany jak Al-Mansur, zwany Almanzorem, czyli zwycięzcą. Ten wódz i mąż stanu poprowadził – nie tylko przeciwko chrześcijanom – 57 mniejszych i większych kampanii, z których wszystkie wygrał. Wśród sukcesów były również zdobycie Santiago de Compostela oraz Barcelony. Almanzor zmarł w 1002 r., a po jego śmierci nie było nikogo, kto mógłby uratować jedność targanego kryzysami wewnętrznymi Kalifatu Kordoby.  Z wieloletniej wojny domowej – w której arabscy przywódcy korzystali z pomocy chrześcijan – wyłoniło się blisko 30 mniejszych krajów, zwanych taifami. W 1031 r. został obalony ostatni kalif. Walczące przeciwko sobie taify były łatwym łupem dla władców chrześcijańskich. W przeciągu dwóch pokoleń została opanowana przez chrześcijan cała środkowa Hiszpania, z niewielkim wówczas Madrytem oraz z najważ...

Jomo Kenyatta  (ur.  20 października   1891 , zm.  22 sierpnia   1978 ) –  kenijski  polityk, pierwszy prezydent  Kenii  w latach  1964 – 1978 . Pochodził z plemienia  Kikuju . Studiował w  Wielkiej Brytanii   antropologię społeczną  pod kierunkiem profesora  Bronisława Malinowskiego  w  London School of Economics . Po powrocie do kraju w 1946 czołowy przywódca ruchu wyzwoleńczego w Kenii; przewodniczący Afrykańskiego Narodowego Związku Kenii. W 1952 aresztowany wraz ze swoimi współpracownikami przez władze  brytyjskie  pod zarzutem kierowania  powstaniem Mau Mau . Uwolniony w 1961, odegrał główną rolę w doprowadzeniu kraju do niepodległości. Stanął na czele  Afrykańskiego Narodowego Związku Kenii (KANU) , zapewniając mu zwycięstwo w wyborach powszechnych w 1963; został  premierem , a po uzyskaniu przez Kenię niepodległości 12 grudnia 1963 i proklamowaniu republiki w 1964 – prez...

Chcesz ukryć przed kimś, że trenujesz sztukę walki? Nazwij ją tańcem! Właśnie tak miała powstać brazylijska capoeira. Stworzyli ją niewolnicy. Korzeni capoeiry powinniśmy się doszukiwać w niewolniczym procederze uprawianym jeszcze w XV wieku przez Portugalię. Już wtedy Anãto Gonçalves przetransportował do Ameryki pierwszych pochodzących z Mauretanii, mieszkańców Afryki. Później powstały rynki –  Mercado de Escravos – gdzie można było dokonać „zakupu mówiącej rzeczy”. Niewoleni byli także Indianie. Zmuszano ich do pracy na plantacjach czy przy karczowaniu lasów. Tubylcy okazali się jednak skorzy do ucieczek i buntów. Na dodatek  nie byli dość wydajni jak na europejskie standardy, a wskutek chorób przywleczonych ze Starego Kontynentu było ich zwyczajnie coraz mniej.  Chwytanie afrykańskich niewolników szybko stało się więc niezwykle lukratywnym interesem. Zajęcie to zyskało nawet swoją nazwę – o takich ludziach mówiono  Capitão do mato . Nazwa ta ma specyficzne powiąza...

Diego Durán  (ur.  1537 , zm.  1588 ) – duchowny zakonu  dominikanów ,  hiszpański  kronikarz, autor pierwszego dzieła na temat kultury  azteckiej "Historia de los Indios de Nueva España e Islas de Tierra Firme" . Diego Duran urodził się w 1537 w  Hiszpanii . Jako dziecko, wraz z rodziną przeniósł się do  Meksyku  do miasta  Texcoco . Jego ojciec posiadał niewielką posiadłość, zatrudniał do prac Indian. Tam nauczył się  języka nahuatl  i obcując z kulturą aztecką poznał ich zwyczaje i historię. Już za młodych lat przejawiał zainteresowania w kierunku archeologii i religii prekolumbijskiej. W  1556  roku wstąpił do zakonu  franciszkanów  a już w  1561  został wysłany do  Oaxtepeci . Był uczniem  Francisco de Aguilar , uczestnika bitwy pod  Tenochtitlán , który jako pierwszy wspominał o Aztekach zakonnikowi. Duran w późniejszych swoich pracach często cytował jego słowa. Swoją wied...

Pedro Arias de Ávila  znany także jako  Pedrárias lub  Pedrárias Dávila  (ur. ok.  1443  w  Segowii ,  Hiszpania , zm.  6 marca   1531  w  León ) – hiszpański  konkwistador , gubernator Złotej Kastylii ( hiszp. Castilla del Oro) (1514–1526), dworzanin króla  Ferdynanda II . W  1514  roku król mianował go gubernatorem utworzonej na  Przesmyku Panamskim  kolonii koronnej  Castilla del Oro  ( Panama ). Miał zaprowadzić tam porządek i uwięzić  Vasco Núñeza de Balboę , oskarżanego o czyny pirackie. List od Balboi o odkryciu  Morza Południowego  ( hiszp. Mar Del Sur  ) oraz danina dla króla w  złocie  i szlachetnych kamieniach zmieniły nastawienie Ferdynanda II. Mianował Balboę  adelantado  Mar del Sur i dwóch okręgów nad  oceanem , ale za radą arcybiskupa  Juana Rodrigueza de Fonseca podporządkował gubernatorowi Castilla del Oro. Arcybiskupowi ...

Diego de Ordás  (ur.  1480  w  Zamorze , zm.  1532 ) – podróżnik i konkwistador  hiszpański . Diego de Ordás był związany z gubernatorem  Kuby Diego de Velazquezem  a tym samym przeciwnikiem  Hernána Cortésa  i jego planom podboju państwa  Azteków . Cortés aresztował go ale podczas kampanii azteckiej uwolnił, a Ordás stał się jego wiernym żołnierzem. W  1531  roku uczestniczył w wyprawie do południowowschodniej  Ameryki Południowej  – dotarł do  Amazonki , zbadał bieg rzeki  Orinoko  i  Meta . W wyprawie uczestniczyło 600 żołnierzy i 27 koni. Po osiągnięciu ujścia Amazonki wyprawę dopadł sztorm, który zatopił trzy statki. Ordás skierował się następnie ku ujściu Orinoko. Tam zbudował  brygantynę  i popłynął rzeką przez równinę nazwaną przez niego  Llanos . 300 km w głębi lądu założył obóz i wysłał zwiad w stronę  Wyżyny Gujańskiej . Rekonesans nie przyniósł pomyślnych w...

Era hiszpańskich kolonizatorów doprowadziła do upadku imperiów Azteków i Inków. Diametralnie zmieniła też rzeczywistość na peryferiach tamtejszych cywilizacji. Co działo się na terenach Tierra Firme, czyli dzisiejszej Panamy, Kolumbii i Wenezueli oraz kto rozgrywał tam karty w początkach XVI wieku? Zanim imperium hiszpańskie zorganizowało na podbitych terenach zamorskich kolonialną administrację, miał tam miejsce proces podboju i drenażu bogactwa, znany jako konkwista. Od dotarcia do Indii przez Krzysztofa Kolumba (żeglarz błędnie uznał Amerykę za właściwy cel swojej wyprawy, którym były Indie), do podboju głównych centrów rdzennej ludności nie minęło nawet pół wieku. Konkwista prowadzona przez Hiszpanów i Portugalczyków od końca XV wieku przyniosła upadek lokalnych imperiów. Najpierw azteckiego, a potem inkaskiego. Zmierzch tego pierwszego przypadł na lata 1519-1524 i był konsekwencją wypraw hiszpańskich. O zwycięstwie Europejczyków przesądziło większe zaawansowanie technologiczne ora...

W Wielki Czwartek roku pańskiego 1519 hiszpańskie statki dobiły do brzegu państwa Azteków – na wysokości dzisiejszego Veracruz w Meksyku. Dzień później – w Wielki Piątek 22 kwietnia 1519, dowodzący wyprawą Hernán Cortés zszedł na ląd. Na brzegu czekali już na niego emisariusze azteckiego władcy – Montezumy. Witali przybyszów z nieomal chronicznym lękiem. Widok kapelusza z piórami Cortésa, jedynie mocniej upewnił ich w przekonaniu, że oto czas się wypełnił. Mają przed sobą samego Quetzalcoatla – Pierzastego Węża – największego Boga Azteków. Komuś takiemu nie można się było przeciwstawić, żadną siłą nie można było go pokonać... Cztery lata później Cortés ostatecznie podbił potężne azteckie imperium, doprowadzając zarazem do końca tę niezwykle zaawansowaną cywilizację. Dokonał tego z oddziałem 500 ludzi. Z taką garstką oddanych żołnierzy ruszył w głąb wielkiego państwa, przeciwko indiańskim armiom liczącym tysiące wojowników.  Jakim cudem jego skromna ekspedycja zdołała zawładnąć potę...