O PORTUGALII

Portugalia została założona w 1143 r. na mocy Traktatu z Zamory, podpisanego przez D. Afonso Henriquesa, pierwszego króla Portugalii i Afonso VII, króla Leonu i Kastylii. Traktat uznawał status prawny Portugalii jako niepodległego królestwa. W 1179 r. status ten został potwierdzony przez papieża Aleksandra III.

Przez wieki XII i XIII portugalscy królowie poszerzali granice, aż do podboju Algarve, kiedy to ostatecznie zostało ukształtowane terytorium kraju, które pozostaje praktycznie niezmienione do dziś.

Pod koniec wieku XIII Król D. Dinis stworzył prestiżowy Uniwersytet w Coimbrze, jeden z najstarszych w Europie. W większych ośrodkach budowano zamki, pałace i katedry. Kształtuje się także administracja terytorialna.

W 1385 r. D. João I został uznany królem, dając początek dynastii Avis. O synach D. João I i D. Filipy de Lencastre, wspomina Luis Vaz de Camões w poemacie "Os Lusíadas", chwaląc ich wykształcenie humanistyczne i zdolności przywódcze.

Jeden z nich przeszedł do historii jako wizjoner i inicjator portugalskiej ekspansji morskiej, ery wielkich odkryć geograficznych. Dzięki działalności króla Henryka, zwanego także "Żeglarzem", portugalskie karawele pokonywały morza, korzystając z ówczesnej wiedzy, a w wieku XIV, XV e XVI dotarły do Afryki, Dalekiego Wschodu oraz wgłąb kontynentu południowoamerykańskiego. Portugalczycy zdobywali ziemie, bogacili się i przywozili do Europy rzeczy, których nigdy wcześniej nie widziano.

W 1498 r. Vasco da Gama odkrył morską drogę do Indii, a w 1500 r. Pedro Álvares Cabral przybył do Brazylii. Portugalczycy dotarli do Omanu (1508), Malezji (1511), Timoru (1512), Chin (1513) i Japonii (1543). Portugalczykiem był Ferdynand Magellan, który zaplanował i dowodził, w latach 1519-1522, pierwszą podróżą dookoła globu.

Być może był to początek globalizacji. Aby uczcić tę epokę, a zwłaszcza dotarcie do Indii, król Manuel zarządził wzniesienie Klasztoru Hieronimitów - wyjątkowej budowli, w której wyróżniają się motywy żeglarskie oraz dodał sferę armilarną do portugalskiej flagą.

Małe królestwo stało się największym imperium na świecie. Do Portugalii przybywali mędrcy, najemnicy, naukowcy, malarze, kupcy i poeci, niewolnicy i książęta. Jednak właśnie siła i bogactwo doprowadziły do tragicznej śmierci młodego króla D. Sebastião w bitwie pod Alcacer Quibir w Afryce Północnej. Pusty tron został zajęty przez hiszpańskch królów, którzy połączyli oba państwa na mocy unii personalnej na 60 lat.

W 1640 r. król D. João IV, z rodzimej dynastii Bragança, przywrócił Portugalii niepodległość. W wieku XVIII, D. João V, wielki miłośnik sztuki, kazał wybudować w Mafrze okazały pałac klasztorny, a w Lizbonie Akwedukt Águas Livres.

Luksusowa i egzotyczna stolica królestwa została niemal doszczętnie zniszczona w 1755 roku przez trzęsienie ziemi. Markiz Pombal, minister króla D. José, zaplanował i odbudował nową Lizbonę, monumentalną i lepiej przygotowaną do stawienia czoła klęskom naturalnym.

Na początku wieku XIX wojska Napoleona zaatakowały Portugalię, a dwór królewski przeniósł się do Brazylii, aby zapewnić ciągłość dynastyczną, a tym samym niezależność Portugalii. Kiedy, 14 lat później, w 1821 roku, król João VI powrócił do Portugalii, zastał zupełnie inny kraj. Ruchy liberalne przekształciły narodowy krajobraz polityczny, władza króla nie była już absolutna, właśnie zatwierdzono pierwszą konstytucję.

Kiedy D. João VI zmarł w 1826 roku, sytuacja polityczna kraju była skomplikowana. W 1828 r. wybuchła wojna domowa, w której dwaj synowie D. João VI walczyli o tron. D. Miguel, popierany przez szlachtę, duchowieństwo i burżuazję bronił konserwatywnego porządku i sprzeciwiał się Konstytucji oraz D. Pedro, zwolennik liberalizmu i konstytucji, który jednak, ogłaszając w 1822 roku niepodległość Brazylii i będąc władcą tego kraju, nie mógł zasiąść na tronie portugalskim.

Ostatecznie spór rozstrzygnięto w 1834 r. Konwencją z Évora Monte, która zakończyła wojnę domową i nakazała powrót do liberalnej i konstytucyjnej monarchii portugalskiej.

Pod koniec XIX w. idee republikańskie zaczęły zdobywać coraz większą popularność. W następstwie zabicia króla D. Carlosa, w 1908 roku, i rewolucji z 5 października 1910 roku, została utworzona republika. D. Manuel II był ostatnim królem Portugalii, a Teófilo Braga pierwszym republikańskim szefem państwa, pełniącym funkcję przewodniczącego Tymczasowego Rządu. Manuel de Arriaga został pierwszym wybranym prezydentem Republiki Portugalskiej.

Po trudnym okresie i udziale Portugalii w I wojnie światowej, 28 maja 1926 r., miał miejsce przewrót wojskowy, który położył kres Pierwszej Republice. Rozpoczął się okres dyktatury wojskowej, zakończony zatwierdzeniem Konstytucji w 1933 roku. Powstał Estado Novo, autorytarny, korporacjonistyczny i jednopartyjny reżim zdominowany przez postać António Oliveira Salazara, który rządził krajem przez prawie połowę wieku.

25 kwietnia 1974 r. "Rewolucja Goździków" przywróciła Portugalczykom wolność i demokrację oraz niepodległość koloniom w Afryce.

W swoich pierwotnych granicach Portugalia ponownie zwróciła się ku Europie. W 1986 r. Kraj przystąpił do EWG - Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i od tego czasu Portugalczycy entuzjastycznie uczestniczą w budowie nowej Europy, nie zapominając o swojej historii, charakterze i tradycjach.

źródło - Ambasada Portugalii w Polsce