KONKWISTA (CONQUISTA)

Henryk Żeglarz  ( port.   Dom Henrique o Navegador ; ur.  4 marca   1394  w  Porto , zm.  13 listopada   1460  w  Sagres ) –  infant , trzeci syn króla  Portugalii   Jana I Dobrego  i  Filipy Lancaster . Uważany za twórcę  portugalskiego imperium kolonialnego . W 1415 otrzymał tytuł księcia  Viseu  i pana  Covilhã , a 25 maja 1420 roku został wielkim mistrzem  Zakonu Rycerzy Chrystusa . Był patronem rozwoju floty portugalskiej i odkryć geograficznych. Założył szkołę nawigacji w  Lizbonie . Zachęcał żeglarzy do wykorzystywania osiągnięć nauk, zwłaszcza matematyki. Sprowadzał do Portugalii muzułmańskich i żydowskich uczonych, którzy specjalizowali się w tworzeniu map i technice żeglarskiej. Przydomek  Żeglarz  nadał mu angielski historyk w XIX wieku. Henryk w rzeczywistości nie był zawodowym żeglarzem, odwiedził północną Afrykę zaledwie 3 razy w przeciągu całego swojego życia...

Dom  Francisco de Almeida  (ur. ok.  1450 , zm.  1 marca   1510 ) −  portugalski  żeglarz, admirał, pierwszy wicekról  portugalskich Indii . Urodził się w  Lizbonie , pochodził z arystokratycznej rodziny. W młodości uczestniczył w walkach z  Maurami  w latach 1485-1492 (prowadzonych przez  Ferdynanda Aragońskiego ). W 1492 roku brał udział w zdobyciu  Granady . W marcu 1505 został mianowany przez króla  Manuela I  pierwszym portugalskim wicekrólem Indii. Dowodząc flotą 22 okrętów opłynął  przylądek Dobrej Nadziei , założył forty na wschodnim wybrzeżu  Afryki , w tym  Kilwa  i  spalił stawiającą opór Mombasę . Budował faktorie handlowe w Indiach, jako bazę czyniąc  Koczin  na południu  Półwyspu Indyjskiego . Zajmował się rozwojem i zabezpieczaniem portugalskiego handlu, dość bezwzględnymi środkami oraz zawarł układ handlowy z Malakki. Wysyłał też dalsze wyprawy odkrywcze, m....

Bitwa o Ceutę  – starcie zbrojne, które miało miejsce w 1415. Portugalski atak na mauretańską twierdzę zakończył się przyłączeniem jej do  Portugalii  (stała się ona jej pierwszą zamorską posiadłością) i można go uważać za jeden z ostatnich etapów  rekonkwisty . Uniezależniwszy się od  Kastylii  po  bitwie pod Aljubarrota , król  Jan I Dobry  ugruntował swoje panowanie i zapewnił sukcesję, a w 1411 przedłużył rozejm z Kastylią. Zmagał się jednak z bezczynnymi arystokratami, których majątki malały, a nie mogli zdobyć nowych drogą podbojów. Potrzebował także podnieść swój międzynarodowy prestiż (m.in. ze względu na swoje pochodzenie z nieprawego łoża). Postanowił więc uderzyć na posiadłości muzułmańskie, w ramach  krucjaty ⁣, na co uzyskał  bullę papieską . Kastylia odrzuciła propozycję wsparcia jej w walce z  Grenadą , w związku z czym Janowi pozostały trzy miasta w potencjalnym zasięgu operacji:  Tanger  – potężnie br...

Juan Sebastian Elcano , znany też jako  Elkano, del Cano  lub  Delcano  (ur. w 1476 w  Getarii  w  Kraju Basków  ( Hiszpania ), zm.  4 sierpnia   1526  na  Oceanie Spokojnym ) – hiszpański żeglarz i  odkrywca . Uczestnik i kontynuator wyprawy  Ferdynanda Magellana  po jego śmierci 27 kwietnia 1521 roku, doprowadził z  Filipin  do  Europy  jedyny ocalały z flotylli liczącej pięć jednostek statek  „Victoria”  – pierwszy, który opłynął  Ziemię  dookoła. Był synem Dominga Sebastiana Elcano I i Cataliny del Puerto, miał trzech braci: księdza katolickiego Dominga Elcano II, Martína Péreza i Antóna Martína. W 1509 roku był uczestnikiem hiszpańskiej ekspedycji kardynała  Francisca Jiméneza de Cisneros  przeciwko Algierczykom. Następnie osiadł w  Sewilli  i pracował jako kapitan statku handlowego. Kiedy złamał hiszpańskie prawo, oddając statek bankierom  ge...

Konfederacja Tamoios  ( port .  Confederação dos Tamoios ) – konflikt pomiędzy  Indianami  a  portugalskimi  kolonizatorami, który miał miejsce w  Brazylii  w latach 1556–67. Był to pierwszy poważny bunt brazylijskich Indian przeciwko  Europejczykom . Rozegrał się na północy dzisiejszego stanu  São Paulo  i południu stanu  Rio de Janeiro , pomiędzy miejscowościami  Bertioga  i  Cabo Frio . Odkrycie Brazylii przypisuje się portugalskiemu żeglarzowi  Pedro Álvares Cabralowi , który dopłynął do wybrzeży dzisiejszego stanu  Bahia  22 kwietnia 1500 roku. Wkrótce Portugalczycy dotarli też w inne regiony Brazylii, a wybrzeże dzisiejszego stanu Rio de Janeiro odkrył  Gaspar de Lemos  w 1502 roku. Eksplorując nowo odkryte ziemie, Portugalczycy napotykali plemiona indiańskie, z którymi wchodzili w sojusze bądź też toczyli wojny. Jedną z form sojuszu były małżeństwa z Indiankami – pozwalało to pozys...

Bunt Male w Brazylii, znany również jako Wielka Rewolta, był muzułmańskim buntem niewolników w Salvadorze, Bahia, Brazylia, w styczniu 1835 roku. Powstanie miało miejsce w niedzielę podczas Ramadanu, kiedy zniewoleni muzułmanie afrykańscy i wolni ludzie wystąpili przeciwko rządowi. Muzułmanie Jorubowie i Hausa zorganizowali bunt, ale uczestniczyli w nim również niemuzułmanie z różnych środowisk. Muzułmanie w Brazylii byli nazywani Malê w języku Jorubów, co doprowadziło do nazwania powstania Rebelią Male. Bunt miał się odbyć 25 stycznia 1835 r. Spotkania przygotowawcze odbywały się w różnych miejscach w Salvadorze. Muzułmańskimi przywódcami powstania byli Ahuna, Pacifico Licutan, Luis Sanim, Manoel Calafate i Elesbao do Corma. Istniały przesłanki, że jednym z głównych powodów buntu było ustanowienie państwa islamskiego i zabicie lub zniewolenie niemuzułmanów, w tym białych, a także innych Afro-Brazylijczyków, którzy byli rasy mieszanej. Występowały również napięcia między zniewoloną lud...

Malinche, znana również jako La Malinche lub Doña Marina, była znaczącą postacią historyczną na początku XVI wieku podczas hiszpańskiej konkwisty Imperium Azteckiego. Oto kluczowe informacje na jej temat: 1. **Tło**: Urodziła się około 1500 roku w regionie obecnego Meksyku, należała do rodziny szlacheckiej. Po śmierci ojca została sprzedana w niewolę. 2. **Rola tłumaczki**: Po sprzedaniu, zwróciła na siebie uwagę hiszpańskiego konkwistadora Hernána Cortésa. Biegle mówiąc w języku nahuatl (języku Azteków) i ucząc się hiszpańskiego, stała się nieocenioną tłumaczką i doradczynią dla Cortésa. Jej umiejętności językowe ułatwiły komunikację między Hiszpanami a ludami tubylczymi. 3. **Wpływ kulturowy**: Rola Malinche jest złożona; często postrzega się ją jako zdrajczynię swojego ludu, ponieważ współpracowała z Hiszpanami, ale inni widzą w niej ofiarę okoliczności. Jej działania znacząco przyczyniły się do hiszpańskiej konkwisty i czasami postrzega się ją jako symbol kulturowego połączenia, kt...

Do stworzenia państwa byłych amerykańskich niewolników w rodzimej Afryce przyczyniły się nie tylko szczytne idee. Chodziło o... pozbycie się czarnoskórych z Nowego Świata. W zamian zaoferowano im własną ziemię. Jak ją wykorzystali? Ruchy abolicjonistyczne, głoszące hasła zniesienia niewolnictwa, pojawiły się w Stanach Zjednoczonych w II połowie XVIII wieku. Pierwsze towarzystwo o takim profilu, Pennsylvania Abolition Society, powstało już w 1775 roku. Wkrótce potem niektóre stany zaczęły z własnej inicjatywy zakazywać tej formy poddaństwa. Vermont uczynił to już w 1777 roku. Sześć lat później, w 1783 roku Sąd Najwyższy Massachussets uznał niewolnictwo za sprzeczne z konstytucją. Do 1804 roku abolicjonizm zwyciężył w całej północnej części kraju. Zdobywał coraz więcej zwolenników. Ale nie był to jedyny ruch żywo zainteresowany losem czarnoskórych mieszkańców Ameryki. Równolegle pojawiły się bowiem hasła… odesłania wyzwoleńców do Afryki. Zwolennicy koncepcji powrotu byłych niewolnikó...